2 студзеня 2023 г. уступіў у сілу зменены Закон Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 г. № 300-З "Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб", які ўстанаўлівае магчымасць падачы ў дзяржаўныя органы і іншыя дзяржаўныя арганізацыі электронных зваротаў і атрыманне адказаў (паведамленняў ) на іх з дапамогай дзяржаўнай адзінай (інтэграванай) рэспубліканскай інфармацыйнай сістэмы ўліку і апрацоўкі зваротаў грамадзян і юрыдычных асоб.
Падача электронных зваротаў у прадпрыемстве ажыццяўляецца толькі пры дапамозе сістэмы ўліку і апрацоўкі зваротаў у глабальнай камп'ютарнай сетцы Інтэрнэт па адрасе: обращения.бел. электронны зварот выкладаецца на беларускай або рускай мовах.
Электронны зварот грамадзяніна ў абавязковым парадку павінен змяшчаць:
-
назву і (або) адрас арганізацыі альбо пасаду асобы, якім накіроўваецца зварот;
-
прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца) або ініцыялы грамадзяніна;
-
адрас месца жыхарства (месца знаходжання) грамадзяніна;
-
выкладанне сутнасці звароту;
-
адрас электроннай пошты грамадзяніна.
Электронны зварот юрыдычнай асобы і індывідуальнага прадпрымальніка ў абавязковым парадку павінен змяшчаць:
-
назву і (або) адрас арганізацыі альбо пасаду асобы, якім накіроўваецца зварот;
-
поўнае найменне юрыдычнай асобы і яго месца знаходжання;
-
выкладанне сутнасці звароту;
-
прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца) або ініцыялы кіраўніка або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць звароты;
-
адрас электроннай пошты юрыдычнай асобы.
Электронныя звароты павінны быць разгледжаны не пазней як за 15 дзён з дня рэгістрацыі, а патрабуючыя дадатковага вывучэння і праверкі — не пазней як адзін месяц.
Адказы на электронныя звароты накіроўваюцца ў электронным выглядзе на адрас электроннай пошты, указаны ў электронным звароце, або ў пісьмовым выглядзе на адрас месца жыхарства (месца знаходжання) грамадзяніна або месца знаходжання юрыдычнай асобы ў выпадках, устаноўленых Законам Рэспублікі Беларусь ад 18 ліпеня 2011 года "Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб".
У адпаведнасці з артыкулам 25 Закона да электронных зваротаў, якія падаюцца прадстаўнікамі заяўнікаў, павінны прыкладацца электронныя копіі дакументаў, якія пацвярджаюць іх паўнамоцтвы.
Дапушчальнымі фарматамі дадатковых дакументаў, якія прымацоўваюцца, і (або) звестак (дакументаў, якія пацвярджаюць паўнамоцтвы прадстаўнікоў заяўнікаў, дакументаў аб выніках папярэдняга разгляду зваротаў і іншых дакументаў і (або) звестак, неабходных для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах) у электронным выглядзе і іх графічных вобразаў на папяровых носьбітах (сканаў) з’яўляюцца Portable Document Format / A (PDF / A), Office Open XML (DOCX), двайны фармат з разметкай (DOC), Rich Text Format (RTF), тэкставы файл (TXT), Open Document Format (ODT ), фармат архівавання і сцісвання дадзеных (ZIP, RAR), Portable Network Graphics (PNG), Tagged Image File Format (TIFF), Joint Photograph Experts Group (JPEG), Joint Photograph Group (JPG).
Электронныя звароты павінны быць разгледжаны не пазней за 15 дзён, а якія патрабуюць дадатковага вывучэння і праверкі, — не пазней 1 месяца, калі іншы тэрмін не ўстаноўлены заканадаўчымі актамі.
У выпадку, калі для вырашэння выкладзеных у зваротах пытанняў неабходны здзяйсненне вызначаных дзеянняў (выкананне работ, аказанне паслуг), атрыманне інфармацыі з замежнай дзяржавы ў тэрміны, якія перавышаюць месячны тэрмін, заяўнікам у тэрмін не пазней аднаго месяца з дня, наступнага за днём паступлення зваротаў, накіроўваецца пісьмовае паведамленне пра прычыны перавышэння месячнага тэрміну і тэрмінах правядзення такіх дзеянняў (выканання работ, аказання паслуг) або тэрмінах разгляду зваротаў па сутнасці.
Электронныя звароты, якія змяшчаюць пытанні, вырашэнне якіх не адносіцца да кампетэнцыі Міністэрства юстыцыі, на працягу пяці рабочых дзён накіроўваюцца для разгляду арганізацыям у адпаведнасці з іх кампетэнцыяй і ў той жа тэрмін заяўнікам паведамляецца пра гэта. Міністэрства юстыцыі такія звароты можа таксама пакінуць без разгляду па сутнасці, заяўнікам на працягу пяці рабочых дзён паведамляецца аб гэтым з тлумачэннем, у якую арганізацыю і ў якім парадку трэба звярнуцца для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах.
Адказы на электронныя звароты накіроўваюцца ў электронным выглядзе на адрас электроннай пошты, паказаны ў электронным звароце, альбо ў пісьмовым выглядзе на адрас месца жыхарства (месца знаходжання) грамадзяніна або месца знаходжання юрыдычнай асобы ў выпадках, калі
-
заяўнік у сваім электронным звароце просіць накіраваць пісьмовы адказ альбо адначасова накіраваць пісьмовы адказ і адказ на адрас яго электроннай пошты;
-
заяўнік ў электронным звароце пазначае адрас электроннай пошты, па якім па тэхнічных прычынах не ўдалося даставіць адказ (апавяшчэнне).
У выпадку, калі паступаюць электронныя звароты аналагічнага зместу ад розных заяўнікаў носяць масавы характар (больш за дзесяць зваротаў), адказы на такія звароты па рашэнні кіраўніка дзяржаўнага органа або іншай дзяржаўнай арганізацыі альбо асобы, упаўнаважанага iм падпісваць ва ўстаноўленым парадку адказы на звароты, могуць размяшчацца на афіцыйным сайце дзяржаўнага органа ці іншай дзяржаўнай арганізацыі ў глабальнай камп’ютарнай сетцы Інтэрнэт без накіравання адказаў (апавяшчэнняў) заяўнікам.
Застаюцца без разгляду па сутнасці звароты, якія (па якіх):
выкладзены не на беларускай ці рускай мове;не ўтрымліваюць прозвішчы, уласнага імя, імя па бацьку, адраса месца жыхарства (месца знаходжання) грамадзяніна;
не змяшчаюць поўнага наймення юрыдычнай асобы і адрасы яе месца знаходжання, прозвішча, уласнага імя, імя па бацьку кіраўніка або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць звароты (для юрыдычных асоб);
змяшчаюць тэкст, які не паддаецца чытанню;
змяшчаюць нецэнзурныя або абразлівыя словы або выразы;
падлягаюць разгляду ў адпаведнасці з заканадаўствам аб канстытуцыйным судаводстве, грамадзянскім, грамадзянскім працэсуальным, гаспадарчым працэсуальным, крымінальна-працэсуальным заканадаўствам, заканадаўствам, якое вызначае парадак адміністрацыйнага працэсу, заканадаўствам аб адміністрацыйных працэдурах або ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі ўстаноўлены іншы парадак падачы і разгляду такіх зваротаў;
-
змяшчаюць пытанні, якія не адносяцца да кампетэнцыі прадпрыемства;
-
прапушчаны без уважлівай прычыны тэрмін падачы скаргі;
-
пададзены паўторны зварот, калі ён ужо быў разгледжаны па сутнасці і ў ім не змяшчаюцца новыя абставіны, якія маюць значэнне для разгляду звароту па сутнасці;
-
з заяўнікам спынена перапіска па выкладзеных у звароце пытаннях;
-
не змяшчаюць у сваіх прыкладаннях электронныя копіі дакументаў, якія пацвярджаюць паўнамоцтвы прадстаўнікоў заяўнікаў;
-
адказ прадпрыемства на зварот або рашэнне аб пакіданні звароту без разгляду па сутнасці могуць быць абскарджаны ў парадку, устаноўленым артыкулам 20 Закона;
-
звароты змяшчаюць пагрозы жыццю, здароўю і маёмасці, прымушэнне да здзяйснення супрацьпраўнага дзеяння або заяўнік іншым спосабам злоўжывае правам на зварот.
Водзыў электроннага звароту ажыццяўляецца шляхам падачы пісьмовай заявы або накіравання заявы ў электроннай форме тым жа спосабам, якім быў накіраваны электронны зварот.
У адпаведнасці з падпунктам 1.1 пункта 1 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15 кастрычніка 2007 г. № 498 «Аб дадатковых мерах па рабоце з зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб» (у рэдакцыі ад 13.11.2014) звароты (прапановы, заявы, скаргі) грамадзян, у тым ліку індывідуальных прадпрымальнікаў, і юрыдычных асоб (далей, калі не ўказана іншае, — зварот) незалежна ад таго, у які дзяржаўны орган або іншую арганізацыю (далей, калі не ўказана іншае, — арганізацыя) яны паступілі, першапачаткова падлягаюць разгляду па сутнасці ў адпаведнасці з кампетэнцыяй:·
- у мясцовых выканаўчых і распарадчых органах, падпарадкаваных ім арганізацыях, тэрытарыяльных падраздзяленнях (органах) і арганізацыях, якія падпарадкаваны або ўваходзяць у склад (сістэму) рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання і дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных Ураду Рэспублікі Беларусь, іншых дзяржаўных органах, іншых арганізацыях, якія ажыццяўляюць сваю дзейнасць і размешчаны ў межах той адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, на тэрыторыі якой узніклі пытанні, выкладзеныя ў зваротах;
-
у іншых арганізацыях, калі пытанні, выкладзеныя ў зваротах, адносяцца да выключнай кампетэнцыі гэтых арганізацый.
Разгляд зваротаў па сутнасці
у адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15 кастрычніка 2007 г. № 498 "Аб дадатковых мерах па рабоце са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб" (у рэд. ад 13.11.2014):
- прадпрыемства разглядае па сутнасці звароты, якія адносяцца да сферы юстыцыі, у тым ліку па пытаннях рэгістрацыі актаў грамадзянскага стану, кантролю за ажыццяўленнем дадзенай дзейнасці, арганізацыі працы органаў прымусовага выканання, кантролю за выкананнем заканадаўства аб натарыяце, аб адвакатуры, аб аказанні юрыдычных паслуг.